De kunst van het vragen stellen


01-05-2013

Vragen stellen is een methode om informatie te verzamelen. Goede mediators hebben het vragenstellen inmiddels tot een kunst verheven. Want wie deze kunst machtig is, houdt de leiding en weet het gesprek te sturen in een richting die de meeste kans op een oplossing biedt.


Bij onafhankelijke bemiddeling is vragen stellen een belangrijk, zo niet het belangrijkste instrument in de soms lange weg naar een oplossing. Natuurlijk is het een eerste vereiste om de goede vragen te stellen. Goede vragen structureren het gesprek,  stellen partijen in de gelegenheid zich te uiten, houden alle aanwezigen scherp, dragen bij aan gelijkwaardigheid en respect, motiveren, bieden inzicht in elkaars standpunten en geven vertrouwen in een goede afloop. Dat is op zich al moeilijk genoeg. Eén verkeerde vraag,  vermeende suggestie of verkapt advies kan boosheid of irritatie veroorzaken en tot vertraging leiden. Goede vragen stellen vereist veel oefening en mensenkennis.


Met dit instrument stuurt de mediator het gesprek. De vragen moeten een doel dienen en ook de partijen het gevoel  geven dat ze zinvol zijn. De mediator zal als objectieve waarnemer vaak snel door hebben waar het in het conflict werkelijk om gaat. Hij zal zijn vragen daarop afstemmen, in de juiste volgorde en met de juiste timing. Daarvoor zal hij een plan of strategie (moeten) volgen.  Dat is ook een kwestie van ervaring. 


Tenslotte dient het nut van gestelde en nog te stellen vragen te worden verzilverd en tussentijds geborgd.  Open vragen zijn nuttig om informatie te vergaren. Gesloten vragen zijn nuttig om gelijke antwoorden te scoren: ‘Vindt u het belangrijk dat…’, of ‘bent u het ermee eens dat…’ Als beide partijen ‘ja’ antwoorden is er een stapje voorwaarts geboekt. Dat geeft bij iedereen een goed gevoel. ‘Ja’-antwoorden zijn de piketpaaltjes die de weg naar de oplossing van het conflict markeren.


Mediation is een zoekend proces. De uitkomst van dat proces is vooralsnog ongewis. Maar de mediator die de kunst van het vragen stellen beheerst, maakt een goede kans er samen met partijen snel uit te komen. 



Bron: mediator.nl