Buurtbemiddeling en mediation


01-07-2013

Onenigheid tussen buren komt veel voor. Ongeveer een derde van de Nederlandse gemeenten zetten vrijwilligers in om bij burenruzies te bemiddelen. Bij die vrijwilligers zitten ook veel (beginnende) mediators. Buurtbemiddeling is een goede leerschool om je vaardigheden in de praktijk te training, maar ook niet meer dan dat. Mediation is echt heel iets anders! Hoe kunnen ze elkaar aanvullen?


De training van buurtbemiddelaars is deels gericht op de nogal specifieke werkwijze en deels op gespreksvaardigheid. Twee bemiddelaars bezoeken op afspraak de melder om te horen wat er aan de hand is. Vervolgens bellen ze ongevraagd bij de buren aan. Het is de kunst om direct, beleefd en vertrouwenwekkend het verzoek om wederhoor te communiceren. Dit ‘koud aanbellen’ wordt overigens niet in elke gemeente even streng toegepast. Zo’n poging is ook niet zonder risico: confrontatie met een korte lontje of botte afwijzing maakt een tweede poging bijna onmogelijk. Je krijgt dus eigenlijk maar één kans. Eenmaal binnengelaten, blijkt het verhaal van buur B maar al te vaak een gespiegelde versie van dat van buur A. Idealiter volgt een gezamenlijk gesprek, waarin beide bemiddelaars zullen aansturen op een normale en voor beide partijen acceptabele  omgang met elkaar. Voordat het zover is, moet er heel wat gebeuren om beide buren het gevoel te geven ‘gezien, gehoord en begrepen’ te zijn, maar meestal blijft het bij één inventariserend bezoek aan huis en één gezamenlijk gesprek. 


Uitgaande van deze methode kan het niet anders dan dat buurtbemiddeling alleen geschikt is voor de lichtere gevallen: kleine irritaties zoals geluidsoverlast, parkeren, rommel voor de deur, overlast door kinderen en door huisdieren. De buurtbemiddeling is voor zo’n 70% succesvol en werkt de-escalerend. Dat is een belangrijk gegeven. Onenigheid tussen buren veroorzaakt  stress bij de direct betrokkenen, verzuim op het werk en sociale onrust. Helaas neemt in crisistijd het aantal irritaties toe en moeten we oppassen dat buurtbemiddeling geen slachtoffer wordt van het eigen succes. Vaak worden de buurtbemiddelaar met situaties geconfronteerd, waarin gemeente, woningcorporatie en politie de moed al lijken te hebben opgegeven.  

 

Er zijn gemeenten die mediators weren in hun team van buurtbemiddelaars. Zij hechten aan een laagdrempelige aanpak van het conflict door vrijwillige stadgenoten. Dit zou het voor de beide buren gemakkelijker maken het probleem te erkennen en zelf verantwoordelijk te nemen voor het zoeken naar oplossingen.  De ervaring leert echter dat buurtbemiddelaars vaker met conflicten in aanraking komen, waarbij sprake is van (indirecte) bedreiging en geweld, psychiatrische problematiek en jaren slepende kwesties. Niet zelden moet een vervolg(hulp)traject worden gestart. De tijdige inzet van professionele bemiddelaars  is dan effectiever. Elk team van vrijwillige buurtbemiddelaars zou moeten kunnen terugvallen op ervaren mediators. In samenwerking met gemeente, woningcorporatie, politie en andere betrokkenen zou dan mediation kunnen worden ingezet in plaats van of als voortzetting van buurtbemiddeling.



Bron: mediator.nl